Oriali cảnh báo Italy bước vào giai đoạn khó khăn khi Mancini trở lại: 'Chúng tôi cần trách nhiệm tập thể'

Chiều nay tại Coverciano, đội tuyển Italy bắt đầu buổi tập đầu tiên dưới sự dẫn dắt của Roberto Mancini sau khi chiến lược gia người Ý trở lại vị trí thuyền trưởng. Không có băng rôn chào mừng, không có không khí hân hoan của một triều đại mới. Điều đọng lại trong phòng họp báo là một lời cảnh báo lạnh lùng từ Gabriele Oriali, người quản lý đội tuyển từng cùng Mancini tạo nên kỳ tích Euro 2026. Oriali không ngại nói thẳng với Rai 2: “Chắc chắn thời điểm này không hề dễ dàng với bóng đá Italy. Chúng tôi biết mình đang hướng tới một giai đoạn khó khăn.” Câu nói ấy được Football Italia dẫn lại, trở thành thông điệp chính trước thềm Italy đối đầu Bỉ tại UEFA Nations League. Trận gặp Bỉ diễn ra vào thứ Sáu, là trận đầu tiên của Mancini sau khi ông trở lại nắm quyền. Lịch thi đấu không cho phép Italy có nhiều thời gian thử nghiệm. Sau Bỉ, họ phải làm khách trước Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 28 tháng 9, sau đó gặp Pháp vào ngày 2 tháng 10. Trong ba trận đấu như vậy, HLV Mancini sẽ phải xoay tua và kiểm tra chiều sâu đội hình. Nhưng rõ ràng không đội bóng nào muốn bắt đầu trong tình trạng thiếu chắc chắn, nhất là khi đối thủ đầu tiên lại là một đội tuyển có chất lượng cầu thủ hàng đầu như Bỉ. Oriali nói: “Các cầu thủ cần nhận thức được điều đó. Điều quan trọng là mọi người hiểu thời điểm, chia sẻ nó, chịu trách nhiệm tập thể, cùng với sự tôn trọng và một chút kỷ luật. Những điều đó không bao giờ thừa.” Lời nói của Oriali có trọng lượng, bởi ông không chỉ là một nhà quan sát bên ngoài. Ông từng ở trong phòng thay đồ của Inter, từng nếm trải cảm giác sụp đổ lẫn vinh quang. Khi một người như vậy nói về trách nhiệm tập thể, đó là kinh nghiệm được đúc kết từ những trận cầu mà chỉ một nhịp thở sai thời điểm cũng có thể phá hủy cả một mùa giải. Nhìn lại bóng đá Italy trong vài năm qua, có thể thấy đội tuyển không thiếu những cá nhân tài năng. Họ có những tiền vệ biết giữ nhịp, những hậu vệ giàu kinh nghiệm và những chân sút có khả năng tạo ra khoảnh khắc. Nhưng bóng đá hiện đại không được quyết định chỉ bằng tên tuổi. Các đội bóng từng bị xem là yếu hơn giờ đây chạy nhiều hơn, pressing quyết liệt hơn và chuẩn bị chiến thuật kỹ lưỡng hơn. Một đội bóng chỉ dựa vào khoảnh khắc thiên tài sẽ rất dễ sụp đổ trước một tập thể di chuyển đồng bộ. Giai đoạn khó khăn mà Oriali nhắc đến có hai nguồn gốc. Nguồn gốc thứ nhất nằm ở thực tế rằng bóng đá đỉnh cao đã thay đổi. Không còn nhiều đội bóng tôn thờ ý tưởng kiểm soát bóng thuần túy. Không gian trên sân bị thu hẹp, tốc độ di chuyển tăng lên, và những đội tuyển có nền tảng thể lực tốt có thể biến trận đấu thành một bài test liên tục về sự tập trung. Italy từng cho thấy họ có thể chơi thứ bóng đá chủ động khi vô địch châu Âu, nhưng sau khoảnh khắc vinh quang, sự sắc bén của tập thể dần bị bào mòn. Nguồn gốc thứ hai nằm ở cảm xúc. Khi một đội bóng mang trong mình quá nhiều ký ức về danh hiệu, họ dễ rơi vào tâm thế phải bảo vệ thứ gì đó thay vì chinh phục thứ mới. Điều đó khiến họ chơi co cụm trong những thời điểm cần sự táo bạo. Theo dõi các trận đấu của Italy trong thời gian qua, tôi nhận ra vấn đề không nằm ở việc họ đá xấu. Họ vẫn có những pha phối hợp tinh tế, vẫn biết cách tạo ra cơ hội. Nhưng khi đối phương đẩy cao đội hình, các tiền vệ Italy thường chọn phương án an toàn. Họ lùi sâu để nhận bóng, làm giảm nhịp tấn công. Họ không có một điểm đến rõ ràng khi cầm bóng ở khu vực giữa sân. Đội bóng như vậy có thể kiểm soát thế trận trước những đối thủ yếu, nhưng sẽ gặp rất nhiều khó khăn trước một đội bóng dám áp sát và chơi quyết liệt. Trận gặp Bỉ vì thế là một phép thử quan trọng. Bỉ có thể không còn nằm trong nhóm ứng viên hàng đầu như trước, nhưng họ vẫn sở hữu những cầu thủ đủ sức thay đổi cục diện trận đấu. Italy cần kiểm soát không gian chứ đừng dừng lại ở kiểm soát bóng. Họ cần biết khi nào nên lùi sâu, khi nào nên đẩy cao, và quan trọng hơn, họ cần tin vào hệ thống mà Mancini đang xây dựng. Nếu không có niềm tin đó, mọi tính toán chiến thuật trở nên vô nghĩa. Oriali biết rõ hơn ai hết rằng ông đang nói vào một thời điểm nhạy cảm. Không có gì khó hiểu khi ông dành phần lớn câu trả lời để nhấn mạnh về mặt tinh thần. Trong một đợt tập trung ngắn ngày, HLV khó có thể thay đổi triệt để lối chơi. Điều mà ban huấn luyện có thể làm là tạo ra một bầu không khí để các cầu thủ muốn cống hiến. Đó là lý do vì sao Oriali nhắc đến chữ kỷ luật. Anh ta không nói về chuyện phạt vạ, mà nói về cách các cầu thủ tuân thủ vai trò của mình. Khi một đội bóng thiếu kỷ luật, họ dễ tự cho phép mình đi chệch khỏi hệ thống. Khi một đội bóng có kỷ luật, họ có thể chịu đựng được những thời điểm bị đối thủ dồn ép. Kỷ luật không làm mất đi sự sáng tạo. Nó tạo ra nền tảng để sự sáng tạo có thể bùng nổ đúng lúc. Có một hình ảnh khác khiến Oriali phải lên tiếng trong tuần này. Khi Sandro Mazzola được tưởng niệm, một nhóm cổ động viên Juventus đã quay lưng lại với sân cỏ. Oriali, một cựu cầu thủ Inter, không giấu được sự bức xúc. Ông nhớ lại những ngày đầu tiên tại Pinetina, nơi Mazzola là một trong những người chào đón ông với vòng tay mở. “Ông ấy từng đưa tôi về nhà sau buổi tập và mọi người không thể tin được khi thấy ông ấy. Tôi chỉ có những kỷ niệm đẹp về ông ấy, cả với tư cách đồng đội lẫn con người. Chưa kể ông ấy còn là một giám đốc tuyệt vời khi mang Ronaldo đến Serie A.” Với Oriali, Mazzola vượt lên trên phạm vi một huyền thoại Inter. Ông là biểu tượng của bóng đá Italy. Việc một nhóm CĐV biến phút mặc niệm thành nơi thể hiện sự phản đối là điều không thể chấp nhận. “Tôi hy vọng những người này sẽ bị xác định danh tính và bị loại khỏi sân vận động. Đó là một sự ô nhục. Có những người hùng vượt lên trên màu áo họ mặc, và đây chỉ là một hành động đáng tiếc.” Câu chuyện về phút mặc niệm và câu chuyện về giai đoạn khó khăn của đội tuyển tưởng chừng không liên quan, nhưng thực tế chúng có chung một gốc. Ở Italy, bóng đá luôn bị chia cắt bởi màu áo. Các cổ động viên hát về quá khứ, các câu lạc bộ bảo vệ thành tích của riêng mình, và đội tuyển quốc gia đôi khi trở thành nơi cuối cùng để chữa lành những vết nứt ấy. Oriali hiểu điều đó. Khi ông nói về trách nhiệm tập thể, ông không muốn các cầu thủ chỉ nhìn vào nhau. Ông muốn cả nền bóng đá nhìn vào bức tranh chung. Đó là lý do vì sao ông phản ứng gay gắt với nhóm CĐV Juventus. Một phút mặc niệm tưởng chừng nhỏ nhặt, nhưng hình ảnh quay lưng lại nói lên rất nhiều điều về sự chia rẽ. Mancini đang quay lại trong một thời điểm không dễ dàng. Ông không có thời gian dài để thử nghiệm đội hình, và áp lực từ người hâm mộ cũng như truyền thông là điều chắc chắn. Nhưng điều an ủi là ông có một người đồng hành hiểu rõ giá trị của phòng thay đồ. Oriali đã cảnh báo sớm để không ai ảo tưởng. Ông không hứa hẹn về một chiến thắng, mà đặt ra nền tảng tinh thần trước khi bất kỳ chiến thuật nào được nhắc đến. Đó có thể là thông điệp quan trọng nhất trước trận gặp Bỉ. Bởi cuối cùng, bóng đá không được đo đếm chỉ bằng những con số. Một đội bóng thắng không chỉ vì họ chuyền chính xác hơn, chạy nhiều hơn hay có lực lượng mạnh hơn. Họ thắng khi họ dám chịu trách nhiệm trong khoảnh khắc khó khăn, khi họ giữ được nhịp thở giữa những áp lực, và khi họ tin rằng người bên cạnh mình sẽ di chuyển đúng hướng. Italy từng có điều đó ở Euro 2026. Giờ họ cần tìm lại điều đó trong một giai đoạn mà Oriali gọi là khó khăn. Trận đấu với Bỉ sẽ không trả lời mọi câu hỏi. Nhưng nó sẽ cho thấy Italy đã chọn đối diện với giai đoạn này bằng cách nào. Nếu họ bước ra sân với sự lúng túng, với những ánh mắt nhìn nhau ngờ vực, thì lời cảnh báo của Oriali đã thấm đúng lúc. Nếu họ chơi với cùng một cảm xúc, cùng một nhịp di chuyển, thì giai đoạn khó khăn có thể trở thành nơi để họ tìm lại chính mình. Bóng đá Italy không cần những lời hứa đẹp. Họ cần một tập thể sẵn sàng đối mặt với sự thật.